B R ambedkar : A little biography.
ЁЯСЙрдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдоाрддा, рди्рдпाрдп рдХे рдк्рд░рдгेрддा, рд╕рдорддाрдоूрд▓рдХ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдиिрд░्рдоाрдг, рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╡ंрдЪिрдд, рд╢ोрд╖िрдд рд╡ рдкिрдЫрдб़े рд╡рд░्рдЧ рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖, рдорд╣ाрди рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзाрд░рдХ, рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╢िрд▓्рдкी рднाрд░рдд рд░рдд्рди рдоाрдирдиीрдп рдмाрдмाрд╕ाрд╣ेрдм рдбॉ. рднीрдорд░ाрд╡ рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдЬी рдХो рдХोрдЯि-рдХोрдЯि рдирдорди
ЁЯСЙрдбॉ. рднीрдорд░ाрд╡ рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХा рдЬрди्рдо 14 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1891 рдХो рдорд╣ू рдоें рд╕ूрдмेрджाрд░ рд░ाрдордЬी рд╢рдХрдкाрд▓ рдПрд╡ं рднीрдоाрдмाрдИ рдХी рдЪौрджрд╣рд╡ीं рд╕ंрддाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЙрдирдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдоें рд╕्рдорд░рдг рд╢рдХ्рддि рдХी рдк्рд░рдЦрд░рддा, рдмुрдж्рдзिрдордд्рддा, рдИрдоाрдирджाрд░ी, рд╕рдЪ्рдЪाрдИ, рдиिрдпрдоिрддрддा, рджृреЭрддा, рдк्рд░рдЪंрдб рд╕ंрдЧ्рд░ाрдоी рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХा рдордгिрдХांрдЪрди рдоेрд▓ рдеा। рдЙрдирдХी рдпрд╣ी рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рдк्рд░рддिрднा рдЕрдиुрдХрд░рдгीрдп рд╣ै।
ЁЯСЙрд╡े рдПрдХ рдордиीрд╖ी, рдпोрдж्рдзा, рдиाрдпрдХ, рд╡िрдж्рд╡ाрди, рджाрд░्рд╢рдиिрдХ, рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ, рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡ी рдПрд╡ं рдзैрд░्рдпрд╡ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХे рдзрдиी рдеे। рд╡े рдЕрдирди्рдп рдХोрдЯि рдХे рдиेрддा рдеे, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиा рд╕рдорд╕्рдд рдЬीрд╡рди рд╕рдордЧ्рд░ рднाрд░рдд рдХी рдХрд▓्рдпाрдг рдХाрдордиा рдоें рдЙрдд्рд╕рд░्рдЧ рдХрд░ рджिрдпा। рдЦाрд╕рдХрд░ рднाрд░рдд рдХे 80 рдлीрд╕рджी рджрд▓िрдд рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡ рдЖрд░्рдеिрдХ рддौрд░ рд╕े рдЕрднिрд╢рдк्рдд рдеे, рдЙрди्рд╣ें рдЕрднिрд╢ाрдк рд╕े рдоुрдХ्рддि рджिрд▓ाрдиा рд╣ी рдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХा рдЬीрд╡рди рд╕ंрдХрд▓्рдк рдеा।
ЁЯСЙрд╕ंрдпोрдЧрд╡рд╢ рднीрдорд░ाрд╡ рд╕ाрддाрд░ा рдЧांрд╡ рдХे рдПрдХ рдм्рд░ाрд╣्рдордг рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рдмेрд╣рдж рдкрд╕ंрдж рдЖрдП। рд╡े рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ рдФрд░ рд▓ांрдЫрди рдХी рддेрдЬ рдзूрдк рдоें рдЯुрдХреЬा рднрд░ рдмाрджрд▓ рдХी рддрд░рд╣ рднीрдо рдХे рд▓िрдП рдоां рдХे рдЖंрдЪрд▓ рдХी рдЫांрд╡ рдмрди рдЧрдП। рдмाрдмा рд╕ाрд╣рдм рдиे рдХрд╣ा- рд╡рд░्рдЧрд╣ीрди рд╕рдоाрдЬ рдЧреЭрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЬाрддिрд╡िрд╣ीрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। рд╕рдоाрдЬрд╡ाрдж рдХे рдмिрдиा рджрд▓िрдд-рдоेрд╣рдирддी рдЗंрд╕ाрдиों рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рдоुрдХ्рддि рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं।
ЁЯСЙрдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХी рд░рдгрднेрд░ी рдЧूंрдЬ рдЙрдаी, 'рд╕рдоाрдЬ рдХो рд╢्рд░ेрдгीрд╡िрд╣ीрди рдФрд░ рд╡рд░्рдгрд╡िрд╣ीрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рд╢्рд░ेрдгी рдиे рдЗंрд╕ाрди рдХो рджрд░िрдж्рд░ рдФрд░ рд╡рд░्рдг рдиे рдЗंрд╕ाрди рдХो рджрд▓िрдд рдмрдиा рджिрдпा। рдЬिрдирдХे рдкाрд╕ рдХुрдЫ рднी рдирд╣ीं рд╣ै, рд╡े рд▓ोрдЧ рджрд░िрдж्рд░ рдоाрдиे рдЧрдП рдФрд░ рдЬो рд▓ोрдЧ рдХुрдЫ рднी рдирд╣ीं рд╣ै рд╡े рджрд▓िрдд рд╕рдордЭे рдЬाрддे рдеे।'
ЁЯСЙрдмाрдмा рд╕ाрд╣ेрдм рдиे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдмिрдЧुрд▓ рдмрдЬाрдХрд░ рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा, 'рдЫीрдиे рд╣ुрдП рдЕрдзिрдХाрд░ рднीрдЦ рдоें рдирд╣ीं рдоिрд▓рддे, рдЕрдзिрдХाрд░ рд╡рд╕ूрд▓ рдХрд░рдиा рд╣ोрддा рд╣ै।' рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдиे рдХрд╣ा рд╣ै, 'рд╣िрди्рджुрдд्рд╡ рдХी рдЧौрд░рд╡ рд╡ृрдж्рдзि рдоें рд╡рд╢िрд╖्рда рдЬैрд╕े рдм्рд░ाрд╣्рдордг, рд░ाрдо рдЬैрд╕े рдХ्рд╖рдд्рд░िрдп, рд╣рд░्рд╖ рдХी рддрд░рд╣ рд╡ैрд╢्рдп рдФрд░ рддुрдХाрд░ाрдо рдЬैрд╕े рд╢ूрдж्рд░ рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрдиी рд╕ाрдзрдиा рдХा рдк्рд░рддिрдлрд▓ рдЬोреЬा рд╣ै। рдЙрдирдХा рд╣िрди्рджुрдд्рд╡ рджीрд╡ाрд░ों рдоें рдШिрд░ा рд╣ुрдЖ рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЧ्рд░рд╣िрд╖्рдгु, рд╕рд╣िрд╖्рдгु рд╡ рдЪрд▓िрд╖्рдгु рд╣ै।'
ЁЯСЙрдмреЬौрджा рдХे рдорд╣ाрд░ाрдЬा рд╕рдпाрдЬीрд░ाрд╡ рдЧाрдпрдХрд╡ाреЬ рдиे рднीрдорд░ाрд╡ рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХो рдоेрдзाрд╡ी рдЫाрдд्рд░ рдХे рдиाрддे рдЫाрдд्рд░рд╡ृрдд्рддि рджेрдХрд░ 1913 рдоें рд╡िрджेрд╢ рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рднेрдЬ рджिрдпा।
ЁЯСЙрдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдХोрд▓ंрдмिрдпा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд░ाрдЬрдиीрддि рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рд╕рдоाрдЬрд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдоाрдирд╡ рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рдЕрд░्рде рдиीрддि рдХा рдЧрд╣рди рдЕрдз्рдпрдпрди рдмाрдмा рд╕ाрд╣ेрдм рдиे рдХिрдпा। рд╡рд╣ां рдкрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬ рдХा рдЕрднिрд╢ाрдк рдФрд░ рдЬрди्рдорд╕ूрдд्рд░ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдЕрд╕्рдкृрд╢्рдпрддा рдХी рдХाрд▓िрдЦ рдирд╣ीं рдеी। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдПрдХ рдирдИ рджुрдиिрдпा рдХे рджрд░्рд╢рди рдХिрдП।
ЁЯСЙрдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдиे рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдПрдХ рд╕ेрдоिрдиाрд░ рдоें 'рднाрд░рддीрдп рдЬाрддि рд╡िрднाрдЬрди' рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдорд╢рд╣ूрд░ рд╢ोрдз-рдкрдд्рд░ рдкреЭा, рдЬिрд╕рдоें рдЙрдирдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХी рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рд╣ुрдИ।
ЁЯСЙрдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ेрддु рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рднाрд░рдд рдоें рдирд╣ीं рдеा। рдЕрддः рд╕рд░्рд╡рд╕рдо्рдорддि рд╕े рдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХो рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХी рдк्рд░ाрд░ूрдкрдг рд╕рдоिрддि рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЪुрдиा рдЧрдпा। 26 рдирд╡ंрдмрд░ 1949 рдХो рдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪिрдд (315 рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж рдХा) рд╕ंрд╡िрдзाрди рдкाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।
ЁЯСЙрдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдеा- 'рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрд╕рдоाрдирддा рджूрд░ рдХрд░рдХे рджрд▓िрддों рдХे рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдХрд░рдиा।' рдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдиे рдЧрд╣рди-рдЧंрднीрд░ рдЖрд╡ाрдЬ рдоें рд╕ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдеा, '26 рдЬрдирд╡рд░ी 1950 рдХो рд╣рдо рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╡िрд░ोрдзी рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╣рдоाрд░े рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕рдоाрдирддा рд░рд╣ेрдЧी рдХिंрддु рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЕрд╕рдоाрдирддा рд░рд╣ेрдЧी। рдЬрд▓्рдж рд╕े рдЬрд▓्рдж рд╣рдоें рдЗрд╕ рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╡िрд░ोрдзрддा рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧी। рд╡рд░्рдиा рдЬो рдЕрд╕рдоाрдирддा рдХे рд╢िрдХाрд░ рд╣ोंрдЧे, рд╡े рдЗрд╕ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХे рдвांрдЪे рдХो рдЙреЬा рджेंрдЧे।'
ЁЯСЙрдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдордзुрдоेрд╣ рд╕े рдкीрдб़िрдд рдеे। 6 рджिрд╕ंрдмрд░ 1956 рдХो рдЙрдирдХी рдоृрдд्рдпु рджिрд▓्рд▓ी рдоें рдиींрдж рдХे рджौрд░ाрди рдЙрдирдХे рдШрд░ рдоें рд╣ो рдЧрдИ। 1990 рдоें рдЙрди्рд╣ें рдорд░рдгोрдкрд░ांрдд рднाрд░рдд рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдо्рдоाрди рднाрд░рдд рд░рдд्рди рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा.
Comments
Post a Comment